Công nghệ số & AI – Buổi 5: AI trong học tập và nghiên cứu

Tạo ảnh bằng AI, tìm kiếm có nguồn với Perplexity, phân tích tài liệu với NotebookLM, lập kế hoạch học tập, tạo câu hỏi ôn tập và đánh giá đầu ra của AI.

Công nghệ số & AI – Buổi 5: AI trong học tập và nghiên cứu
Nội dung này có sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI).

Mục tiêu buổi 5: dùng AI tạo sinh để tạo văn bản và hình ảnh phục vụ học tập, nghiên cứu; tìm kiếm có trích dẫn nguồn với Perplexity; phân tích tài liệu với NotebookLM; biết đánh giá đầu ra của AI theo các tiêu chí đúng đắn, sáng tạo, phù hợp, ứng dụng được.

1. Tạo hình ảnh bằng AI

Có thể tạo ảnh ngay trong ChatGPT (yêu cầu trực tiếp trong khung chat), Gemini, hoặc các nền tảng chuyên về ảnh dựa trên mô hình như Stable Diffusion. Một prompt tạo ảnh tốt nên có:

Thành phầnVí dụ
Chủ thểMột nữ sinh mặc áo dài trắng, cầm hoa sen
Bối cảnhBên Hồ Gươm, trang trí cờ chào mừng Quốc khánh
Phong cáchTranh kỹ thuật số, hiệu ứng màu nước, màu mềm
Không khí, chi tiếtKhông khí lễ hội, minh hoạ chi tiết
Tỷ lệ khung hình16:9 (slide, banner), 9:16 (điện thoại), 1:1 (mạng xã hội)
Lưu ý: ảnh AI hay sai chữ viết, bàn tay, chi tiết kỹ thuật. Thêm chữ tiếng Việt bằng Canva hoặc PowerPoint sẽ đẹp và chính xác hơn. Không tạo ảnh giả người thật hoặc gây hiểu lầm.

2. Perplexity: tìm kiếm có nguồn

  • Truy cập perplexity.ai, đăng nhập bằng Google hoặc email để lưu lịch sử.
  • Đặt câu hỏi như tìm kiếm, ví dụ: "Explain the differences between TCP and UDP in networking".
  • Câu trả lời tổng hợp từ nhiều trang và có nguồn trích dẫn. Bấm vào nguồn để đọc bài gốc trước khi dùng cho bài tiểu luận.

3. NotebookLM: "đọc hộ" tài liệu của bạn

NotebookLM (Google) chỉ trả lời dựa trên tài liệu bạn tải lên, nên ít bịa hơn chatbot thông thường.

  1. Đăng nhập Google → Create new để tạo sổ tay.
  2. Thêm nguồn: tải PDF, văn bản, âm thanh; dán link website, YouTube; chọn từ Google Drive; dán văn bản.
  3. Bấm vào từng nguồn để xem tóm tắt và các chủ đề chính; bôi đen đoạn văn để tóm tắt, giải thích, thêm ghi chú.
  4. Hỏi trong khung chat: câu trả lời có số trích dẫn chỉ đúng đoạn trong tài liệu.
  5. Mục Studio: tạo Audio Overview (bản tóm tắt dạng podcast), Video Overview, Mind Map (sơ đồ tư duy), Reports (báo cáo, hướng dẫn học).

4. Dùng AI để học cả học kỳ

Lập kế hoạch học tập

Hãy lập kế hoạch học tập trong 15 tuần cho học phần Công nghệ số,
gồm: mục tiêu (kiến thức, kỹ năng, thái độ), nội dung theo tuần,
hoạt động học tập, tài liệu tham khảo và cách đánh giá kết quả.

AI trả lời xong, chỉnh lại cho khớp đề cương thật của học phần.

Tạo câu hỏi ôn tập

Hãy tạo 5 câu hỏi trắc nghiệm (4 đáp án, 1 đáp án đúng) và 2 câu
tự luận về chủ đề "Mô hình OSI" trong môn Mạng máy tính.
Ghi đáp án và gợi ý trả lời.

Kiểm tra lại từng câu, loại câu sai hoặc mơ hồ trước khi dùng để ôn.

5. Đánh giá đầu ra của AI

Tiêu chíCâu hỏi tự kiểm tra
Đúng đắnThông tin có khớp giáo trình, nguồn tin cậy không?
Sáng tạoCó ý tưởng mới hay chỉ lặp lại chung chung?
Phù hợpĐúng yêu cầu, đúng đối tượng, đúng định dạng chưa?
Ứng dụng đượcDùng được ngay hay phải sửa nhiều?

Bài thực hành

  • Xem tại bài thực hành đã in và file PDF giảng viên cung cấp.

Buổi tiếp theo: sáng tạo nội dung số với PowerPoint, Canva và CapCut.